Làm sao để đạt IELTS Listening 8.0?

Để đạt IELTS Listening 8.0, bạn cần đúng khoảng 35/40 câu, tức chỉ được sai tối đa 5 câu. Phương pháp hiệu quả nhất với người mới là nghe và chép chính tả, thực hiện theo 3 bước:

• Bước 1: chọn nguồn nghe có phụ đề, giọng Anh – Anh, độ dài dưới 10 phút.
• Bước 2: nghe và chép lại 100% những gì nghe được, sau đó đối chiếu với phụ đề để tìm chỗ sai.
• Bước 3: đọc lại theo phụ đề, thu âm giọng mình và so sánh với bản gốc. Đây là bước sửa lỗi, quan trọng nhất trong ba bước.

Nguyên nhân chính khiến nhiều người luyện nghe mãi không tiến bộ không phải do tai kém, mà do chưa từng phát âm đúng những âm đó. Bạn có thể làm bài test 4 kỹ năng miễn phí tại Pasal để biết Listening của mình đang ở mức nào.

Bảng quy đổi tham khảo cho IELTS Academic. Ngưỡng điểm có thể chênh nhẹ giữa các đề vì được cân bằng theo độ khó của từng kỳ thi.

Điểm đáng chú ý trong bảng trên là khoảng cách giữa các band không đều nhau. Từ 6.0 lên 6.5 bạn chỉ cần đúng thêm 3 câu, và từ 8.0 lên 8.5 cũng cần thêm 3 câu. Nhưng 3 câu cuối bao giờ cũng khó hơn nhiều lần so với 3 câu ở giữa, vì chúng thường rơi vào Part 4 hoặc các câu bẫy. Đây là lý do nhiều người dừng lại ở mốc 7.0 đến 7.5 và mất rất lâu để bước tiếp.

Tại sao bạn luyện nghe mãi không giỏi?

Nhiều người được khuyên rằng nếu kém phần nghe, hãy mở BBC hoặc CNN thường xuyên, xem phim tiếng Anh không phụ đề để cải thiện kỹ năng nghe. Tuy nhiên, nếu khả năng nghe của bạn chưa tốt, bạn sẽ không hiểu gì khi nghe các kênh đó. Bạn tự nhủ cứ cố nghe tiếp rồi sẽ tiến bộ. Cố gắng lần hai, lần ba, lần tư, và kết quả vẫn vậy.

Nguyên nhân thực ra rất đơn giản: không phải bạn không nghe được gì, mà là những âm đó bạn chưa từng nghe qua — hoặc chưa biết phát âm thế nào, hoặc biết nhưng phát âm sai — nên não không nhận diện được.

Việc luyện nghe không có phụ đề cũng giống như tập giải toán mà không có đáp án. Bạn không biết mình đang làm đúng hay sai thì làm sao rút kinh nghiệm để tiến bộ. Cách nghe kiểu “tắm ngôn ngữ” vẫn có giá trị của nó, nhưng không nên coi đó là phương pháp chính.

3 bước chinh phục IELTS Listening cho người mới bắt đầu

Phương pháp hiệu quả nhất với người mới bắt đầu là nghe và chép chính tả – chép lại 100% những gì bạn nghe được, kết hợp luyện nghe và luyện phát âm song song.

Bước 1: Chọn nguồn nghe chuẩn và bắt buộc có phụ đề

Bạn có thể tìm trên YouTube, các kênh tin tức của BBC hoặc CNN. CNN Student News là kênh có MC nói khá rõ ràng và bài nào cũng có phụ đề đi kèm. Bạn cũng có thể xem phim kèm phụ đề, hoặc nghe các bài thuyết trình trên ted.com nếu khả năng nghe đã tương đối khá.

Hai lưu ý quan trọng khi chọn nguồn:

• Chỉ chọn bài nghe dưới 10 phút. Bài dài hơn sẽ khiến bạn bỏ dở giữa chừng vì phương pháp này tốn nhiều công sức.
• Ưu tiên giọng Anh – Anh nếu mục tiêu là thi IELTS. Bài thi sử dụng nhiều giọng khác nhau nhưng giọng Anh – Anh chiếm tỷ trọng lớn. Nếu bạn chỉ quen giọng Anh – Mỹ, một số từ người Anh phát âm rất đặc trưng sẽ khiến bạn mất thời gian xử lý trong phòng thi.

Bước 2: Nghe và chép lại

Bạn nghe và chép lại tất cả những gì nghe được. Việc này ban đầu sẽ rất khó, bạn sẽ mắc nhiều lỗi và bỏ sót nhiều từ có thể là từ mới chưa biết, hoặc từ đã biết nhưng phát âm sai nên nghe sai. Điều đó hoàn toàn bình thường. Bạn cứ nghe và viết ra tất cả những gì nghe được hoặc đoán được, sau đó so sánh với phụ đề và rút kinh nghiệm dần.

Vì phải chép đủ 100%, những từ chức năng ngắn mà bạn hay bỏ sót như “and”, “the”, hay các dấu hiệu số nhiều sẽ dần trở nên rõ ràng. Đây chính là nhóm chi tiết quyết định điểm số ở các dạng bài điền từ.

Bước 3: Đọc lại theo phụ đề và thu âm so sánh

Ở bước này, bạn nghe thật kỹ phát thanh viên đọc: họ nhấn nhá ở đâu, nối âm chỗ nào, ngữ điệu lên xuống ra sao. Bạn bắt chước giống hệt rồi đọc lại. Sau đó nghe lại phần thu âm giọng mình, xem chỗ nào chưa giống thì sửa và đọc lại, cho đến khi nghe thấy ưng ý.

Công việc này dễ khiến bạn nản, và cũng là bước bị bỏ qua nhiều nhất vì nhiều người nghĩ đây là luyện nói, không liên quan đến nghe. Nhưng đây mới là bước sửa lỗi. Chép chính tả chỉ giúp bạn phát hiện mình sai ở đâu.

Nếu bạn kiên trì luyện nghe theo cách này, số câu đúng sẽ tăng lên rõ rệt qua từng chặng. Tuy nhiên, bạn cần đặt kỳ vọng thực tế: đi từ khoảng 20 câu đúng (band 5.5) lên 35 câu đúng (band 8.0) là hành trình tính bằng nhiều tháng, không phải một tháng. Trong tháng đầu áp dụng, thay đổi bạn cảm nhận rõ nhất sẽ là khả năng bắt được những từ chức năng ngắn mà trước đây thường bỏ sót.

Mẹo làm bài IELTS Listening hiệu quả

Nếu bạn nghĩ Nghe là kỹ năng khó nhất trong bài thi IELTS thì với nhiều người, đây lại chính là kỹ năng kéo điểm Overall lên. Dưới đây là những lưu ý khi làm bài:

Bạn chỉ được nghe một lần duy nhất. Vì vậy hãy luyện tập với đề thi thử hoàn chỉnh một cách nghiêm túc, thay vì chỉ làm từng phần rời rạc. Bạn cần quen với áp lực làm liên tục 40 câu mà không có cơ hội nghe lại.

Tận dụng thời gian đọc trước câu hỏi. Trước mỗi phần thi bạn có thời gian để đọc câu hỏi. Hãy đọc kỹ và xác định rõ bạn cần nghe thông tin gì. Đặc biệt chú ý giới hạn số từ mà đề yêu cầu. Lưu ý về cách đếm từ: hai thành phần nối bằng dấu gạch nối được tính là một từ, còn nếu không có dấu gạch nối thì tính là hai từ.

Chính tả quyết định điểm số. Một đáp án nghe đúng nhưng viết sai chính tả vẫn bị tính là sai hoàn toàn. Bạn có thể viết nháp thoải mái, nhưng khi chuyển sang phiếu trả lời thì phải kiểm tra kỹ. Đặc biệt chú ý các từ số nhiều — đây là nhóm lỗi khiến rất nhiều thí sinh dừng ở band 7.5 dù thực tế đã nghe ra hết nội dung.

Cẩn thận với bẫy thông tin. Bài nghe thường đưa ra một đáp án rồi người nói đổi ý ngay sau đó. Đừng vội viết đáp án ngay khi vừa nghe thấy. Hãy chú ý các tín hiệu đổi ý như “actually”, “but”, “sorry, I mean”.

Các dạng câu hỏi trong IELTS Listening

1. Câu hỏi trắc nghiệm

Dạng này có hai biến thể: chọn một đáp án, hoặc chọn từ hai đáp án trở lên. Với cả hai, bạn phải nghe kỹ để xác định đủ các đáp án từ danh sách tùy chọn.

Lưu ý khi làm:

• Đọc kỹ câu hỏi và đáp án, nhất là các thông tin về ngày, tháng, năm.
• Thông tin trong bài nghe có thể không theo thứ tự câu hỏi, nên hãy đọc lướt một lượt toàn bộ câu hỏi trước.
• Từ ngữ trong câu hỏi thường được thay bằng từ đồng nghĩa hoặc diễn giải khác trong bài nghe.
• Bài nghe cố tình đưa nhiều thông tin gây phân tâm, đừng vội chốt đáp án.

2. Câu hỏi xác định vị trí trên bản đồ

Bạn được cung cấp bản đồ và phải gắn các địa điểm vào đúng vị trí. Có hai dạng: có sẵn danh sách từ để chọn, hoặc phải tự xác định.

Lưu ý khi làm:

• Xác định hướng của bản đồ trước khi nghe.
• Chuẩn bị sẵn vốn từ chỉ phương hướng và vị trí tương đối: bên dưới công viên, cạnh siêu thị, đối diện nhà ga.
• Bài nghe sẽ dẫn bạn đi theo một tuyến đường, hãy bám theo tuyến đó thay vì nhảy cóc.

3. Hoàn thành câu, ghi chú, bảng biểu và sơ đồ

Đây là nhóm dạng bài phổ biến nhất, yêu cầu bạn điền từ vào chỗ trống.

Lưu ý khi làm:

• Đọc câu hỏi trước để hiểu bạn cần nghe thông tin gì.
• Thử đoán trước loại thông tin sẽ điền: địa điểm, con số, năm, tên riêng hay một phạm vi cụ thể nào đó.
• Câu trả lời phải là từ chính xác xuất hiện trong bài nghe, không được diễn đạt lại.
• Kiểm tra số từ, chính tả và ngữ pháp trước khi chuyển vào phiếu trả lời.

4. Câu hỏi nối thông tin

Dạng này ít gặp hơn nhưng vẫn xuất hiện. Bạn có một danh sách đáp án và nhiệm vụ là nối chúng cho phù hợp.

Hãy nhìn qua toàn bộ đáp án trước khi nghe để có cái nhìn khái quát. Nếu đáp án là các mốc thời gian, hãy chú ý kỹ tất cả các ngày được nhắc đến trong bài, vì bài nghe thường liệt kê nhiều mốc để gây nhiễu.

Lộ trình nâng điểm IELTS Listening theo từng mốc

Cách luyện nghe hiệu quả ở band 5.0 rất khác với ở band 7.0. Ở giai đoạn đầu, vấn đề là bạn không nhận diện được âm thanh. Ở giai đoạn sau, bạn nghe ra hết nhưng vẫn mất điểm vì tốc độ xử lý và bẫy thông tin.